บทความ

การใช้สิทธิต่อศาลรัฐธรรมนูญ ต้องไม่ใช่การใช้สิทธิในกระบวนการยุติธรรม ทางแพ่ง ทางอาญา หรือทางปกครอง

29/07/2023
12918
การใช้สิทธิต่อศาลรัฐธรรมนูญ  ต้องไม่ใช่การใช้สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
ทางแพ่ง  ทางอาญา  หรือทางปกครอง
 
นายศรศวัส  มลสุวรรณ
       
             อุทาหรณ์  รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันกำหนดให้ประชาชนสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้โดยตรง  หากเห็นว่าตนถูกละเมิดสิทธิและเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้  เพื่อมีคำวินิจฉัยว่าการกระทำนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ เป็นกลไกทางกฎหมายที่มีวัตถุประสงค์ให้การคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนที่มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น  ภายใต้หลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ซึ่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๔๖  มาตรา  ๔๗  และมาตรา  ๔๘  ได้กำหนดหลักเกณฑ์  วิธีการ  และเงื่อนไขไว้  โดยมีข้อยกเว้นประการหนึ่งว่า  การละเมิดนั้นต้องไม่ใช่กรณีที่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดกระบวนการร้องหรือผู้มีสิทธิขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้ว  

          ข้อเท็จจริงมีอยู่ว่า  นาง ก.  กล่าวอ้างว่าการกระทำของเจ้าหน้าที่ตำรวจ  และเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา  ที่ร่วมกันจับกุมตนเองในข้อหา  ๑.  ประกอบกิจการสถานพยาบาลโดยไม่ได้รับใบอนุญาต  ๒.  ดำเนินการสถานพยาบาลโดยไม่ได้รับใบอนุญาต  ๓.  ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีนโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียนและไม่ได้รับใบอนุญาต  ๔.  ประกอบวิชาชีพเวชกรรมโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียนและไม่ได้รับใบอนุญาต  ๕.  ขายยาแผนโบราณโดยไม่ได้รับใบอนุญาต  และ  ๖.  ขายยาที่ไม่ขึ้นทะเบียนตำรับยา  เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา  มาตรา  ๑๕๗  และขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ  ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓

          คดีมีประเด็นปัญหาว่า  ศาลรัฐธรรมนูญจะรับคำร้องของนาง  ก.  ไว้พิจารณาวินิจฉัยได้หรือไม่ ?

          เมื่อข้อเท็จจริงตามคำร้องเป็นการกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐร่วมกันกระทำความผิดต่อหน้าที่ราชการอันเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา  มาตรา  ๑๕๗  นาง  ก.  ชอบที่จะใช้สิทธิในกระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง  ทางอาญา  หรือทางปกครองได้  เป็นกรณีที่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดกระบวนการร้องหรือผู้มีสิทธิขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้วตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  มาตรา  ๔๗  (๒)  ศาลรัฐธรรมนูญจึงมีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้พิจารณา  (คำสั่งศาลรัฐธรรมนูญที่  ๘/๒๕๖๖) 

          บทสรุป  การยื่นคำร้องตามรัฐธรรมนูญ  มาตรา  ๒๑๓  ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ  พ.ศ.  ๒๕๖๑  นั้น  ต้องไม่ใช่การใช้สิทธิในกระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง  ทางอาญา  หรือทางปกครอง  ซึ่งการที่นาง ก.  กล่าวอ้างว่าการกระทำของเจ้าหน้าที่ตำรวจ  และเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา  มาตรา  ๑๕๗  จึงเป็นกรณีที่นาง ก.  จะต้องดำเนินการโดยอาศัยกระบวนการยุติธรรมทางอาญาก่อน
 
[๑] นายศรศวัส  มลสุวรรณ  นักวิชาการคดีรัฐธรรมนูญชำนาญการ  กลุ่มงานคดี  ๒  สำนักคดี  ๑  สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ
Back to top